ျငိမ္းခ်မ္းေရး စစ္တမ္း (၁၉) – မျငိမ္းခ်မ္းနိုင္တဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံ (အပိုင္း – ၅)

U Aung Htoo

.
ပထမတခုမွာ ေနာက္ခံ ဥပေဒအေဆာက္အအံု (Background Legal Framework) ျဖစ္သည္။ အမ်ိဳးသား
ညီလာခံက်င္းပေနစဥ္က စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို အသက္သြင္းထားသည့္ ဖြဲ ့စည္းပံုတည္ရွိမေန။ ယခု ၂၀၀၈ ဖြဲ ့စည္းပံု
တည္ရွိေနျပီျဖစ္သည္။ ယင္းသည္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံကို အရိပ္မဲၾကီးထိုးေနမည္မွာ ေျမၾကီးလက္ခတ္မလြဲပါ။

.
ဒုတိယတခုမွာ ညီလာခံကိုယ္စားလွယ္အခ်ိဳးအစား(Proportion of Representation) ျဖစ္သည္။အမ်ိဳးသား
ညီလာခံတံုးကပင္ ကိုယ္စားလွယ္အစုအဖြဲ ့အေနျဖင့္ အမည္နာမ အတိအက်တပ္ကာ တက္ေရာက္ခြင့္မရခဲ့ေသာ တပ္မေတာ္သားမ်ားအား ျငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံတြင္ကုိယ္စားလွယ္ဦးေရ ၁၅၀ အထိသတ္မွတ္ေပးလိုက္သည္။ ၄င္းတို ့
သည္ ၂၀၀၈ ဖြဲ ့စည္းပံုကို ဆက္လက္သက္ဆိုးရွည္ေစမည့္ အခိုင္အမာမဲ (Solid Voting) ျဖစ္သည္။

.
ဆက္လက္ေရတြက္ပါမည္။ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၇၅ ဦးအနက္ ၾကံ့ဖြံ ့မွ ၁၀ ဦးခန္ ့ပါလာနိုင္သည္။ အစိုးရအဖြဲ ့ကိုယ္စားလွယ္ ၇၅ ဦးအနက္ အနည္းဆံုးအားျဖင့္ ၂၀ ဦးခန္ ့ကို လက္ရွိစစ္ဗိုလ္မ်ား၊ စစ္ဗိုလ္ေဟာင္းမ်ား
ထဲက ထည့္သြင္းေပးရနိုင္ဘြယ္ရွိသည္။ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ ့အစည္းကိုယ္စားလွယ္ ၁၅၀ အနက္ အနည္းဆံုး ၅၀ ဦးခန္ ့မွာ စစ္ေခါင္းေဆာင္ ေဟာင္း သစ္မ်ားနွင့္ပုလင္းတူဗူးဆို ့ျဖစ္ေနျပီဟု တြက္နိုင္သည္။ တရား၀င္
နိုင္ငံေရးပါတီ ကိုယ္စားလွယ္ ၁၅၀ အနက္ ၁၀၀ ဦး ခန္ ့သည္ ၂၀၀၈ ဖြဲ ့စည္းပံုကိုတေျဖးေျဖးျပင္ဆင္သြားေရးကိုသာ သေဘာတူနိုင္ဘြယ္ရွိသည္။ တိုင္းရင္းသားကိုယ္စားလွယ္ ၅၀ နွင့္ အျခားပါ၀င္သင့္ပါ၀င္ထိုက္သူ ၅၀ တို ့အနက္
(အမ်ိဳးသားညီလာခံမွာကဲ့သို ့ပင္) အနည္းဆံုး ၇၀ ခန္ ့မွာ စစ္အစိုးရက စိတ္ၾကိဳက္ေခၚယူမည့္သူမ်ား ျဖစ္မွာ ေသခ်ာ
ေလာက္သည္။ စုစုေပါင္းလွ်င္ ၄၀၀ ရွိသည္။

.
ျငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံကိုယ္စားလွယ္ ၇၀၀ အနက္ အနည္းဆံုး ၄၀၀ မွာ ၂၀၀၈ ဖြဲ ့စည္းပံုအတိုင္းသာ ဆက္
သြားလိုသူမ်ား၊ သို ့မဟုတ္ ၂၀၀၈ ဖြဲ ့စည္းပံုကို ပုဒ္မ ၄၃၆ အေျခခံျဖင့္ တေျဖးေျဖးျပင္ဆင္သြားလိုသူမ်ား၊ သို ့မဟုတ္
၂၀၀၈ ဖြဲ ့စည္းပံုကို အေျခခံ၍သာ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုဟူေသာ အမည္နာမျဖင့္ေဖၚေဆာင္လိုသူမ်ား ျဖစ္မည္မွာ မလြဲဧကန္ပင္။ ကုိုယ္စားလွယ္ဦးေရအခ်ိဳးအစားအရ ၾကည့္ရံုမွ်နွင့္ ညီလာခံ၏ ရလဒ္ကို တြက္ဆနိုင္သည္။
ဒီမိုကရက္တစ္ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု ဖြဲ ့စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအသစ္တရပ္ေပၚထြက္လာေရးမွာ ဤကိုယ္စားလွယ္
အခ်ိဳးအစားမ်ိဳးျဖင့္ လံုး၀ပင္ မျဖစ္နိုင္ပါ။

.
တတိယတခုမွာ ညီလာခံကို လည္ပတ္ေစမည့္ ေနာက္ခံစုဖြဲ ့မႈ (Operational institutional mechanism) ျဖစ္သည္။ ယင္းတြင္ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္းမ်ား၊ ၄င္းတို ့နွင့္ အေပးအယူတည့္လွ်က္ရွိေသာ တိုင္းရင္းသားေခါင္း
ေဆာင္မ်ား၊ စစ္ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္းသစ္မ်ား၏ မ်က္နွာကိုၾကည့္ျပီး ဘ၀ရပ္တည္ေနၾကရသည့္  ျမန္မာျငိမ္းခ်မ္းေရး
ဌာန (MPC) မွ ပုဂၢိဳလ္မ်ားတို ့က ညီလာခံအတြက္ ဟိုေကာ္မတီ၊ သည္ေကာ္မတီ စသည့္ ေခါင္းစဥ္ခြဲ အမ်ိဳးမ်ိဳး
ေအာက္တြင္ အတြင္းေရးမႈးအဖြဲ ့သဘြယ္ေဆာင္ရြက္ခြင့္ရေနျခင္း ျဖစ္သည္။

.
စတုတၳနွင့္ အေရးၾကီးလွေသာ ေဘာင္ခတ္မႈမွာ နိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈ ဆိုင္ရာမူေဘာင္၏ အခန္း (၆) အပုဒ္ (၆-၂) အရ ေအာက္ပါအတိုင္း ကန္ ့သတ္ထားျခင္းျဖစ္သည္။

.
” ျပည္ေထာင္စု ျငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံတြင္ လုပ္ငန္းေကာ္မတီ အသီးသီးမွ တင္ျပလာေသာ ကိစၥရပ္မ်ားအနက္
ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို အေျခခံသည့္ ျပည္ေထာင္စု ဆိုင္ရာကိစၥရပ္မ်ား၊ နိုင္ငံေတာ္လံုျခံဳေရးဆိုင္ရာ ကိစၥရပ္မ်ားနွင့္ လံုျခံဳေရးဆိုင္ရာ ျပန္လည္ေပါင္းစည္းေရး ကိစၥရပ္မ်ားအပါအ၀င္ အေရးၾကီးေသာကိစၥရပ္မ်ားကို ညီလာခံတက္ေရာက္သူ အစုအဖြဲ ့တခုခ်င္းစီမွ အနည္းဆံုး ၇၅ ရာခိုင္နုန္း အထက္ ေထာက္ခံမဲရရွိ၍ တက္ေရာက္သူ စုစုေပါင္း၏ အနည္းဆံုး ၇၅ ရာခိုင္နုန္းအထက္
ေထာက္ခံမဲျဖင့္ ဆံုးျဖတ္နိုင္သည္။”

.
“ဆိုးလွခ်ည္လား” ဟု ေရရႊတ္မိသည္။ ငယ္ငယ္က သူငယ္ခ်င္းအခ်င္းခ်င္းေနာက္ေျပာင္ေျပာဆိုခဲ့သည့္
“သည္ထက္ ဆိုးတာေတာင္ သည္ေလာက္မဆိုးဘူး” ဟူေသာစကားကို သတိရမိသည္။ ဆိုးလွျပီဟု သံုးသပ္ခဲ့
ေသာ အမ်ိဳးသားညီလာခံ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားမွာပင္ ယင္းကဲ့သို ့ကန္ ့သတ္မႈမ်ိဳး မပါရွိပါ။ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္
စု တည္ေဆာက္ေရး၊ ဖက္ဒရယ္တပ္မေတာ္ဖြဲ ့စည္းေရး စသည္တို ့နွင့္ စပ္လွ်ဥ္း၍ “ညီလာခံတက္ေရာက္သူ အစု
အဖြဲ ့တခုခ်င္းစီတိုင္းမွ အနည္းဆံုး၇၅ ရာခိုင္နုန္း အထက္ေထာက္ခံမဲ” ရရန္ဆိုသည္မွာမည္သို ့မွ်မျဖစ္နိုင္။ ပထမ
အဆင့္မွာ ကထဲက ပယ္ခ်ခံခဲ့ရျပီးျဖစ္မည္။ ဒုတိယအဆင့္ျဖစ္သည့္ “တက္ေရာက္သူ စုစုေပါင္း၏ အနည္းဆံုး ၇၅ ရာခိုင္နုန္းအထက္ေထာက္ခံမဲ” ရရန္ဟူသည္မွာ လံုး၀ပင္ မျဖစ္နိုင္ေတာ့။ ျပင္ရန္လြန္စြာ ခက္ေအာင္လုပ္ထားသည့္ ၂၀၀၈ ဖြဲ ့စည္းပံု၏ ပုဒ္မ ၄၃၆ ကန္ ့သတ္မႈမ်ိဳးကို ျပည္ေထာင္စုညီလာခံတြင္ အသံုးခ်ထားျခင္းပင္။

.
ဤမွ်ဆိုး၀ါးလွေသာ နိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈဆိုင္ရာမူေဘာင္ကို အတည္ျပဳေပးခဲ့ၾကေသာ နိုင္ငံေရးအင္အားစု
မ်ားအားလံုးတြင္ တာ၀န္ရွိပါမည္။ ယင္းအေပၚအေျခခံ၍ ျငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံက်င္းပပါေတာ့မည္။ ညီလာခံ အျမန္
ဆံုးျပီးစီးမည္ဆိုပါက ၂၀၀၈ ဖြဲ ့စည္းပံုကို ပိုမိုက်ားကန္ ေပးမည့္ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားနွင့္ လႊတ္ေတာ္နွင့္ အစိုးရ၏ အခြင့္
အာဏာအေပၚ သံမဏိၾကိဳးျဖင့္ တုတ္ေနွာင္ထားမည့္ ကန္ ့သတ္ခ်က္မ်ားသာ ထြက္ေပၚလာပါမည္။ ညီလာခံကို နွစ္ေပါင္းရွည္ၾကာစြာက်င္းပေနမည္ဆိုပါလွ်င္လည္း တဖက္တြင္ ၂၀၀၈ ဖြဲ ့စည္းပံုနွင့္အညီ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား တခုျပီးတခုက်င္းပကာ သက္တမ္းကို ဆြဲဆန္ ့သြားပါေတာ့မည္။ အေျခအေနနွစ္ရပ္လံုးတြင္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္သာ
ေရရွည္တည္တန္ ့ခိုင္ျမဲဘြယ္ရွိပါမည္။ “ဆုပ္လည္းစူး၊ စားလည္းရူး” ဆိုသည္မွာ ဤ အေျခအေနမ်ိဳးျဖစ္သည္။

.
သို ့ျဖစ္၍ဒီမိုကရက္တစ္ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုနိုင္ငံေပၚထြန္းလာေရးကို လိုလားျမတ္နိုးေသာ နုိင္ငံေရး အင္အားစုမ်ားအားလံုးသည္ ဤနိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲဆိုင္ရာ မူေဘာင္နွင့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံဟူသည္ကို ျပတ္သား
စြာ ဆန္ ့က်င္ရပ္တည္ၾကရန္သာရွိသည္။ ထိုမွေနာက္တဆင့္သည္ အဘယ္နည္း။ အမ်ိဳသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ ့ခ်ဳပ္
အစိုးရသည္ တျခမ္းပဲ ့NCA ကို လက္မွတ္မထိုးေသးေသာ အဖြဲ ့အစည္းမ်ားကိုပါ ဖိတ္ေခၚျပီး ဘက္နွစ္ဘက္ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားျပန္လည္က်င္းပရန္လိုပါမည္။ ေနာက္တဆင့္တြင္(တနိုင္ငံလံုးအပစ္၇ပ္သေဘာတူညီခ်က္မ်ားအျပင္) ဒီမိုကရက္တစ္ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု အုတ္ျမစ္ခ်နိုင္ရန္ ရွင္းလင္းတိက်ေသာ အေျခခံေက်ာရိုးမ်ား၊ သံုးပြင့္ဆိုင္
အေပၚအေျခခံ၍ အမ်ားဆံုး ကိုယ္စားလည္ ၃၀၀ ထက္မပိုဘဲ တက္ေရာက္ေသာ နိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ က်င္းပနိုင္ေရး
သေဘာတူညီခ်က္မ်ား အစရွိသည္တို ့ပါ၀င္ေစမည့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရးစာခ်ဳပ္ Peace Agreement ထြက္ေပၚလာေအာင္
လုပ္၊ ထုိစာခ်ဳပ္ကိုသာ လႊတ္ေတာ္သို ့တင္သြင္းကာ ဥပေဒျပဳျခင္း ျဖင့္ ဥပေဒျပသနာကို ေက်ာ္လႊားနိုင္ပါမည္။

.
ျပည္ေထာင္စုအတြက္ ဤမွ်အေရးၾကီးလွေသာ အခ်ိန္တြင္ တိုင္းရင္းသားေပါင္းစံုျပည္သူ အသီးသီးသည္
လည္း မိမိတို ့၏ သေဘာထားအျမင္မ်ားအား တဦးခ်င္းစီအေနျဖင့္ ျဖစ္ေစ၊ အဖြဲ ့အစည္းအလိုက္ျဖစ္ေစ ထုတ္ေဖာ္
ၾကျခင္းျဖင့္ နိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲအား လူထုေဆြးေႏြးပြဲအေနအထားမ်ိဳးေရာက္ေအာင္ ဖန္တည္းနိုင္မွသာ စစ္မွန္သည့္
ျငိမ္းခ်မ္းေရးရနိုင္ေသာ လမ္းေၾကာင္းေပၚလာပါမည္။ မျငိမ္းခ်မ္းနိုင္ေသာ ျငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံကို ေစာင့္ရန္မလိုပါ။

.
ေအာင္ထူး
(လူ ့အခြင့္အေရးေရွ ့ေန၊ ဥပေဒအေထာက္အကူျပဳကြန္ရက္တည္ေထာင္သူ)
Website: legalaidnetwork.org
Email:legalaidnetwork@gmail.com
ဇန္န၀ါရီလ (၉) ရက္ ၂၀၁၆ ခုနွစ္

Leave a Reply

Your email address will not be published.